Deall eich mesurydd ynni

This page is available in English.

Mae mesuryddion ynni yn mesur faint o nwy a thrydan a ddefnyddiwch. Maent yn hanfodol i sicrhau eich bod yn cael eich bilio'n gywir.

Nid yw pob math o fesurydd nwy a thrydan yr un fath. Yma, rydym yn egluro'r mathau gwahanol – o fesuryddion safonol i fesuryddion rhagdalu, deial i fesuryddion digidol a deallus – a sut i ddarllen eich mesurydd.

Sut i ddarllen fy mesuryddion nwy a thrydan?

Mae'n bwysig eich bod yn darllen eich mesuryddion yn aml ac yn rhoi'r darlleniadau i'ch cyflenwr ynni. Mae'n helpu i sicrhau mai dim ond yr ynni rydych wedi'i ddefnyddio y bydd eich bil yn ei gynnwys ac nad yw'n seiliedig ar amcangyfrif, a allai olygu eich bod yn talu gormod neu ddim digon. Os byddwch yn dewis newid cyflenwr, bydd hefyd angen i chi roi darlleniadau cywir i'ch cyflenwr newydd. Felly mae'n ddefnyddiol gwybod sut i ddarllen eich mesuryddion.

Mae Cyngor ar Bopeth yn rhoi canllaw graffig hawdd ar sut i ddarllen y mathau gwahanol o fesuryddion nwy a thrydan traddodiadol. Ewch i Darllen eich mesuryddion (agor gwefan arall)

Caiff eich darlleniadau mesurydd eu hanfon yn awtomatig at eich cyflenwr os oes gennych fesurydd deallus. Ceir rhagor o wybodaeth yn 'mesuryddion deallus' isod. 

Sut rydw i'n rhoi fy narlleniadau mesurydd i'm cyflenwr?

Fel arfer, gallwch ffonio eich cyflenwr neu gyflwyno eich darlleniadau mesurydd ar ei wefan neu drwy ap os yw eich manylion personol a'ch rhif cyfrif gennych wrth law. Mae manylion cyswllt eich cyflenwr ar eich bil ynni. Os nad ydych yn siŵr pwy yw eich cyflenwr, ewch i Pwy yw fy nghyflenwr nwy neu drydan?

Caiff eich darlleniadau mesurydd eu hanfon yn awtomatig at eich cyflenwr os oes gennych fesurydd deallus. Ceir rhagor o wybodaeth yn 'mesuryddion deallus' isod. 

Problemau yn darllen fy mesurydd

Os byddwch yn cael problemau yn darllen eich mesurydd, cysylltwch â'ch cyflenwr ynni i gael help. Ewch i Pwy yw fy nghyflenwr nwy neu drydan?

Yn dibynnu ar eich amgylchiadau, gallwch hefyd fod yn gymwys i gael help ychwanegol gan y gwasanaethau ynni, yn cynnwys cymorth o dan y Gofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth’.

Os bydd ei angen arnoch, gallwch hefyd gael rhagor o help a chyngor drwy linell gymorth Cyngor ar Bopeth i ddefnyddwyr (agor gwefan arall).

Os ydych o'r farn bod nam ar eich mesurydd ynni

Eich cyflenwr sy'n gyfrifol am sicrhau bod eich mesuryddion nwy a thrydan yn gweithio'n iawn.

Os ydych o'r farn nad yw pethau'n gweithio fel y dylent - er enghraifft os yw eich bil yn anarferol o uchel neu os byddwch yn cael neges gwall - cysylltwch â'ch cyflenwr ar unwaith.

Os ydych yn denant a bod eich landlord yn talu'r biliau ynni, eich landlord sy'n gyfrifol am gysylltu â'r cyflenwr ynni.

Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth i weld canllaw byr ar edrych i weld a oes nam ar eich mesurydd (opens another website).

Y mathau o fesuryddion nwy a thrydan

Mesuryddion deallus

Mesuryddion deallus yw'r math nesaf o fesuryddion nwy a thrydan sy'n disodli mesuryddion hŷn, ‘traddodiadol’, gan gynnwys mesuryddion rhagdalu. Maent yn dangos i chi faint o ynni rydych yn ei ddefnyddio mewn punnoedd a cheiniogau, mewn amser real bron, drwy sgrin ddigidol yn y cartref. 

Mae eich defnydd o ynni yn chwarae rhan fawr yn y pris a dalwch am eich ynni, a gall y sgriniau yn y cartref a ddaw gyda mesuryddion deallus eich helpu i gadw llygad ar eich defnydd a deall ble y gallech leihau eich defnydd a allai arbed arian i chi. Bydd mesuryddion deallus hefyd yn anfon eich darlleniadau ynni yn uniongyrchol at eich cyflenwr, felly bydd hyn yn golygu na fydd angen biliau amcangyfrifedig mwyach.

Os oes gennych fesurydd deallus, dylech siopa am gynigion eraill o hyd er mwyn sicrhau eich bod yn cael y tariffau ynni gorau i chi. Ceir awgrymiadau a chyngor ar ein tudalen Sut i newid cyflenwr ynni a siopa am gynnig gwell.

Rhaid i'r holl gyflenwyr ynni anelu i osod mesuryddion deallus ym mhob cartref yng Nghymru, Lloegr a'r Alban erbyn 2020. Byddant yn cysylltu â chi i ddweud wrthych pryd y gallwch gael un neu gallwch gysylltu â nhw a gofyn am un.

Eich cyflenwr sy'n gyfrifol am osod unrhyw gyfarpar mesuryddion deallus. Mae hyn yn cynnwys mesurydd trydan a nwy deallus, dyfais arddangos yn y cartref a fydd yn dweud wrthych am eich defnydd o ynni mewn punnoedd a cheiniogau, a hwb cyfathrebu a fydd yn anfon a derbyn gwybodaeth dros rwydwaith diogel (er enghraifft, i'ch dyfais arddangos yn y cartref neu i'ch cyflenwr fel y gall anfon bil cywir atoch).

Ewch i wefan Ynni Clyfar GB am ragor o wybodaeth am gynlluniau gosod cyflenwyr a sut i gysylltu â'ch cyflenwr os ydych am ofyn am fesurydd cyn iddo gysylltu â chi.

Er ein bod ni a'r llywodraeth yn credu y byddai pob defnyddiwr yn cael budd o fesuryddion deallus, nid ydynt yn orfodol a gallwch ddewis peidio â chael un. Ceir rhagor o wybodaeth yn Mesuryddion deallus: Eich hawliau.

Ceir rhagor o wybodaeth am waith Ofgem yn y broses gyflwyno mesuryddion deallus yn Newid i fesuryddion deallus.

Mesuryddion rhagdalu (a elwir weithiau yn 'fesuryddion taleb' neu 'gerdyn allwedd')

Mae mesurydd rhagdalu yn gadael i chi dalu ymlaen llaw am eich defnydd o nwy neu drydan, neu'r ddau. Gallwch ychwanegu credyd at fesurydd rhagdalu gan ddefnyddio ap ar eich ffôn, drwy neges destun neu drwy daleb neu gerdyn allwedd mewn siop.Chi sy'n dewis faint o gredyd a ychwanegir at eich cyfrif.

Fel arfer, mae'r tariffau sydd ar gael ar gyfer mesuryddion rhagdalu yn ddrutach, felly dylech ystyried eich opsiynau'n ofalus cyn gosod mesurydd rhagdalu neu os byddwch yn symud i eiddo lle mae un wedi'i osod eisoes.

Cap ar brisiau rhagdalu (neu 'tariff diogelu')

Mae Ofgem wedi ymyrryd er mwyn helpu i ddiogelu defnyddwyr rhagdalu drwy gyflwyno tariff diogelu. Mae'r tariff ar waith o 1 Ebrill ac yn rhoi tawelwch meddwl bod y pris rydych chi'n ei dalu yn adlewyrchu costau sylfaenol cyflenwi eich ynni. Ar gyfer llawer o gwsmeriaid rhagdalu, gallai hyn olygu y gallwch ddisgwyl talu tua £80 yn llai y flwyddyn ar eich bil ynni (yn seiliedig ar ddefnydd arferol ynni yn y cartref gyda chyflenwr mwy). Cewch ragor o wybodaeth yn ein fideo esboniadol isod. 

Mesuryddion rhagdalu a dyled

Os byddwch yn cael trafferth talu eich bil ynni ac yn mynd i ddyled gyda'ch cyflenwr, neu os byddwch yn ei chael hi'n anodd ad-dalu cynllun ad-dalu y cytunwyd arno, efallai y bydd eich cyflenwr yn cynnig eich bod yn gosod mesurydd rhagdalu.

Gall cyflenwr wneud cais i'r llys a gosod mesurydd rhagdalu dan warant pan fetho popeth arall os byddwch mewn dyled. Ar ôl i Ofgem newid y rheolau, rydym wedi gwahardd cyflenwyr rhag defnyddio gwarantau mewn achosion penodol lle y byddai'n drawmatig iawn oherwydd gallu meddyliol a/neu gyflwr seicolegol defnyddiwr.

Rydym wedi gwahardd cyflenwyr rhag codi taliadau sy'n gysylltiedig â gwarantau mewn achosion penodol eraill megis pan mae eich sefyllfa fregus wedi effeithio'n sylweddol ar eich ymgysylltiad â'r cyflenwr yn ystod y broses adennill dyledion, neu lle byddai'r costau'n gwaethygu eich sefyllfa ariannol fregus bresennol drwy ofyn i chi dalu costau ychwanegol sy'n gysylltiedig â gwarantau. Ym mhob achos arall dim ond hyd at £150 y gall ei godi arnoch. 

Mae Ofgem yn ymrwymedig i atal defnyddwyr rhag mynd i fwy o ddyled neu galedi o ganlyniad i osod mesurydd dan warant. 

Bwriedir i'r tariff diogelu a'r cap ar gostau gosod mesurydd dan warant fod yn fesurau dros dro hyd at 2020, gan fod y llywodraeth am i gyflenwyr fod wedi gosod mesurydd deallus ym mhob cartref yng Nghymru, Lloegr a'r Alban erbyn y dyddiad hwn.

Rhagor o wybodaeth a chymorth

Canllaw ar siopa am ynni mesuryddion rhagdalu Cyngor ar Bopeth (agor gwefan arall) - i gael rhagor o wybodaeth am sut y gallech arbed arian os oes gennych fesurydd rhagdalu.

Mesuryddion Economy 7 ac Economy 10 (neu 'heatwise')

Caiff mesuryddion Economy 7 ac Economy 10 (neu 'heatwise') eu defnyddio ar gyfer tariffau 'Economy 7' neu 'Economy 10', lle byddwch yn cael cyfradd ratach am eich defnydd am naill ai 7 neu 10 awr o'r dydd.

Mae mesuryddion Economy 7 yn cadw cofnod o'ch defnydd ar wahân yn dibynnu ar b’un a yw yn ystod y dydd neu'r nos. Mae'r gyfradd a dalwch fel arfer yn rhatach yn ystod y nos nag yn ystod y dydd.

Mae Economy 10 yn debyg, ond byddwch yn cael tair o'ch oriau rhataf yn ystod y prynhawn ar ben y saith a gewch yn ystod y nos.

Bydd rhai o'r mesuryddion hyn yn dangos un set o rifau (gan ddangos y gyfradd yn ystod y dydd) a byddwch yn pwyso botwm i ddangos y gyfradd yn ystod y nos, a bydd rhai yn dangos dwy set o rifau.

Os byddwch am newid i neu o Economy 7 neu Economy 10, efallai y bydd angen gosod mesurydd newydd. Cysylltwch â'ch cyflenwr i gael rhagor o gyngor. Mae canllaw Siopa am Ynni Cyngor ar Bopeth hefyd yn rhoi gwybodaeth hanfodol i'ch helpu i gael gwybod sut i siopa am y tariff gorau i chi: Tariffau a bargeinion ynni (agor gwefan arall).

Gall llinell gymorth Cyngor ar Bopeth i ddefnyddwyr gynnig rhagor o help a chyngor i chi ar faterion neu bryderon yn ymwneud â gosod mesuryddion os bydd eu hangen arnoch.

Mesuryddion safonol (neu 'fesuryddion mecanyddol')

Mae mesuryddion safonol yn defnyddio sgrin fecanyddol i ddangos eich darlleniadau. Caiff eich defnydd ei fesur yn seiliedig ar nifer y cylchdroeon y bydd y deial ar y mesurydd yn ei wneud. Dyma'r math mwyaf cyffredin o fesurydd.

Ewch i wefan siopa am ynni Cyngor ar Bopeth i weld canllaw graffig ac awgrymiadau defnyddiol ar Ddarllen eich mesuryddion (agor gwefan arall)

Dial meters (or 'analogue meters')

Mae mesuryddion deial yn edrych fel clociau ac fel arfer mae ganddynt chwe deial. Byddwch yn cymryd eich darlleniad mesurydd o'r pum deial cyntaf yn seiliedig ar ble mae bys y deial yn pwyntio. Anwybyddwch y chweched deial coch terfynol os yw ar y diwedd, neu unrhyw ddeialau heb ffigurau. Gall mesuryddion deial fod yn fwy cymhleth i'w darllen gan fod y deialau wrth ymyl ei gilydd yn symud mewn cyfeiriadau gwahanol ac efallai y bydd angen i chi addasu'r darlleniad yn dibynnu ar ble mae bysedd y deial yn pwyntio.

Ewch i wefan siopa am ynni Cyngor ar Bopeth i weld canllaw graffig ac awgrymiadau defnyddiol ar Ddarllen eich mesuryddion (agor gwefan arall)

Mesuryddion digidol

Mae mesuryddion digidol yn dangos eich darlleniad ar sgrin ddigidol syml. Efallai y bydd angen i chi bwyso botwm i ddangos y darlleniad.

Ewch i'n gwefan Siopa am Ynni i weld canllaw graffig ac awgrymiadau defnyddiol ar Darllen eich mesuryddion (agor gwefan arall)

Os nad ydych yn siŵr pa fath o fesurydd nwy neu drydan sydd gennych, cysylltwch â'ch cyflenwr ynni i gael cyngor. Mae ei fanylion cyswllt ar eich bil, neu ewch i Pwy yw fy nghyflenwr nwy neu drydan?

A allaf symud fy mesurydd nwy neu drydan?

Os yw eich mesuryddion nwy neu drydan mewn safle lle mae'n anodd i chi gymryd darlleniadau mesurydd, neu mae gwaith adeiladu'n mynd rhagddo, gallech fod yn gymwys i gael symud eich mesurydd. Fel arfer, mae hyn am ddim, ond gallai arwain at gostau yn dibynnu ar y gofynion a'ch amgylchiadau. Os yw'n anodd cyrraedd eich mesurydd neu gymryd darlleniadau a'ch bod ar y Gofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth, dylai eich cyflenwr symud y mesurydd am ddim.

Mae'n anghyfreithlon symud mesurydd ynni eich hun.

Cysylltwch â'ch cyflenwr i gael rhagor o fanylion. Ewch i Pwy yw fy nghyflenwr nwy neu ynni?

Ceir rhagor o wybodaeth yng nghanllawiau Cyngor ar Bopeth: Symud eich mesurydd nwy neu drydan (agor gwefan arall).

Cael help a chyngor

Os oes angen help, cyngor neu ragor o gymorth arnoch:

Rhagor o ganllawiau ar fesuryddion ynni