Cynlluniau ynni: Beth yw'r cap ar brisiau mesurydd rhagdalu (neu 'dariff diogelu')?

This page is available in English.

Bydd y canllaw hwn yn eich helpu i ddeall y tariff diogelu rhagdalu a gyflwynwyd ar 1 Ebrill 2017. Mae'n esbonio beth yw'r cap a beth mae hyn yn ei olygu i'r pris rydych yn ei dalu am ynni os oes mesurydd rhagdalu gennych, i bwy mae'r tariff diogelu yn berthnasol a sut y caiff y cap ei bennu.

Fideo sy'n esbonio'r tariff diogelu rhagdalu ynni

Beth yw'r tariff diogelu rhagdalu?

Pwrpas y tariff hwn yw diogelu cwsmeriaid ynni sy'n talu am eu hynni gan ddefnyddio mesurydd rhagdalu. Cyflwynwyd hyn gan yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd (CMA), fel rhan o'i becyn o rwymedïau ar ôl i Ofgem atgyfeirio'r farchnad ynni ato am ymchwiliad. Darganfuwyd bod llai o opsiynau tariff gennych a'ch bod yn talu swm anghywir o uchel os ydych yn gwsmer rhagdalu o gymharu â chwsmeriaid sy'n talu mewn ffyrdd eraill, megis drwy ddebyd uniongyrchol neu gredyd. Gallwch weld sut mae prisiau rhagdalu yn cymharu ar Borth Data Ofgem. Gwelwyd hefyd bod cwsmeriaid rhagdalu yn fwy tebygol o fod mewn amgylchiadau bregus ac mewn dyled, ac felly dan fwy o anfantais yn y farchnad.

Mae'r tariff diogelu'n cyfyngu ar y gost y gall cyflenwr ei godi ar gwsmer mesurydd rhagdalu fesul kWH (dyma'r 'uned' fesur a ddefnyddir i gyfrifo eich bil). Nid yw'n gosod cap ar gyfanswm cost eich bil. Mae hynny oherwydd bod y swm rydych yn ei dalu hefyd yn dibynnu ar faint o nwy neu drydan rydych yn ei ddefnyddio. Po fwyaf o ynni a ddefnyddiwch, uchaf fydd eich bil.

Bydd lefel eich bil o dan y cap yn dibynnu ar:

  • eich cyflenwr
  • faint o ynni rydych yn ei ddefnyddio 
  • y math o fesurydd rhagdalu sydd gennych.

Bydd y tariff diogelu yn para tan fis Rhagfyr 2020 pan ddisgwylir i fesuryddion deallus, ynghyd â datblygiadau eraill yn y diwydiant ynni, ei gwneud hi'n haws cael cynigion gwell.

A yw'r tariff diogelu'n berthnasol i mi?

Mae'n berthnasol i chi os ydych:

  • yn talu am eich nwy neu drydan ymlaen llaw gan ddefnyddio mesurydd rhagdalu (gan gynnwys drwy fesurydd sy'n derbyn arian)
  • ar dariff ynni lle mae'n ofynnol i chi ragdalu
  • yn meddu ar fesurydd safonol, mesurydd deallus 'cenhedlaeth gyntaf', neu fesurydd cyfyngedig (megis mesuryddion 'Economi 7' ac 'Economi 10' neu fesuryddion newid tariff yn ddynamig (teleswitched) yn yr Alban megis mesuryddion 'Total Heat, Total Control' a 'Comfort Plus').

Nid yw'n berthnasol i chi os:

  • yw'ch mesurydd deallus yn 'hollol ryngweithredol', sy'n golygu y gall eich mesurydd barhau i ddefnyddio ei nodweddion deallus os byddwch yn newid cyflenwr. Caiff cartrefi sydd â'r mesuryddion hyn (cyfeirir atynt weithiau fel mesuryddion 'ail genhedlaeth') eu heithrio o'r cap oherwydd gall eich mesurydd eich galluogi i gael cynigion rhatach yn y farchnad a'i gwneud hi'n haws i chi newid.

Bydd tua 4.5 miliwn o gartrefi sy'n rhagdalu yn elwa ar y tariff diogelu i ddechrau. Rydym yn disgwyl i'r nifer hon leihau wrth i gwsmeriaid rhagdalu newid i fesuryddion deallus yn raddol.

Gallwch gael rhagor o wybodaeth am y math o fesuryddion ar Deall eich mesurydd ynni.

Oes angen i mi wneud unrhyw beth? 

Nac oes. Mae'n rhaid i'ch cyflenwr sicrhau bod ei brisiau'n is na lefel y cap yn awtomatig.

Sut y caiff lefel y cap ar brisiau ei phennu?

Fel y rheoleiddiwr ynni, mae Ofgem yn gweinyddu ac yn pennu'r lefel ar gyfer y cap. Rydym yn gwneud hyn yn seiliedig ar amcangyfrif bras o faint y mae'n ei gostio i gyflenwr effeithlon ddarparu gwasanaethau nwy a/neu drydan i gwsmer rhagdalu. Rydym yn diweddaru lefel y cap bob chwe mis, ym mis Ebirll a mis Hydref.

Cyfrifo'r cap

I gyfrifo faint ddylai'r cap fod, rydym yn gwneud y canlynol:

  • cymryd y ffigur sydd wedi'i feincnodi ar gyfer lefel y cap ar brisiau, a bennwyd yn wreiddiol gan yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd
  • diweddaru meincnod yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd gan ddefnyddio tri mynegrif sef:
    • prisiau ynni cyfanwerthol am y chwe mis cyn pennu'r cap
    • ardoll rhagolygon amgylcheddol gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol.
    • chwyddiant o'r Mynegai Prisiau Defnyddwyr
    • cyfrifo lwfans ar gyfer costau rhwydwaith (y gost o drosglwyddo ynni atoch) o'r costau a gyhoeddir gan y cwmnïau rhwydwaith. Mae hyn yn achosi i'r cap amrywio yn ôl rhanbarth.
    • ychwanegu 'adnoddau ychwanegol', sef rhan o fethodoleg yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd i alluogi cyflenwyr i gynnig cyfraddau cystadleuol islaw lefel y cap.

Rydym yn cyhoeddi lefelau'r cap ar gyfer cwsmer nad yw'n defnyddio unrhyw ynni o gwbl, ac ar gyfer cwsmer sy'n defnyddio swm tybiedig o ynni. Mae'r gwerth tybiedig yn gweithio mewn ffordd debyg i'r Gwerthoedd Defnydd Domestig Nodweddiadol y gellir eu gweld ar wefannau cymharu prisiau, lle y cânt eu defnyddio i gyfrifo cost bil ynni nodweddiadol. Yna, gallwn gael lefel cap ar gyfer yr holl lefelau defnydd posibl eraill gan ddefnyddio'r gwerthoedd hyn.

Pam mae gwahaniaethau rhanbarthol yn lefel y cap?

Yn gyffredinol, mae cyflenwyr yn gosod prisiau yn seiliedig ar wahaniaethau mewn costau rhwydwaith. Mae hyn yn golygu bod y pris rydych yn ei dalu'n adlewyrchu faint y mae'n ei gostio i drosglwyddo ynni i'r rhanbarth rydych yn byw ynddo. Mae prisiau sy'n adlewyrchu costau i redeg ac i gynnal y rhwydwaith ynni yn ffordd resymol o ddyrannu costau rhedeg a chynnal a chadw'r rhwydwaith ynni rhwng cwsmeriaid. Mae'n annog cwmnïau ynni i fod yn fwy effeithlon, er enghraifft drwy gymell cynhyrchwyr ynni i leoli eu safleoedd yn agosach i drefi neu ddinasoedd er mwyn lleihau costau trosglwyddo. Gellir trosglwyddo'r arbedion effeithlonrwydd hyn i gwsmeriaid drwy gynnig tariffau rhatach.

Rhagor o wybodaeth am y rhan o'ch bil sy'n ymwneud â'r rhwydwaith ar  Y rhwydwaith ynni: Sut mae'n gweithio i chi

Beth yw lefelau'r cap ar brisiau rhagdalu nawr?

Gallwch weld lefelau'r cap a math o fesurydd ar gyfer pob rhanbarth ar ein tudalen canllawiau’r diwydiant.

Sut y gallaf leihau'r pris rwy'n ei dalu am nwy a thrydan fel cwsmer rhagdalu?

Mae'r cap ar brisiau rhagdalu rydym yn ei weinyddu yn rhoi tawelwch meddwl i chi eich bod yn talu pris tecach yn seiliedig ar gostau gwirioneddol ynni. Ond gallech arbed arian o hyd drwy siopa am dariff neu gyflogwr gwahanol.

Lle y bo'n bosibl, newidiwch i dariff sefydlog er mwyn lleihau prisiau eich biliau hyd yn oed yn fwy – drwy wneud hyn gallai fod yn haws ad-dalu dyled os oes un gennych. Gweler ein canllawiau ar ynni isod am ragor o gyngor.

Rhagor o ganllawiau ynni